هر ماده ای را چه طبيعی وچه مصنوعی ، که بتواند از نفوذ ناشعه آسيب رسان آفتاب (عمدتا اشعه ماورای بنفش يا همان UV) جلوگيری کند را می توان يک ضد آفتاب به حساب آورد. بر اين اساس انواع لباس ها کلاه ها ، گل و لای ، مواد آرايشی رنگی ، مواد معدنی و آلی جاذب يا منعکس کننده آفتاب مانند اکسيدتيتانيوم و اکسيد روی و اکسيد آهن را می توان گونه ای از ضد آفتاب در نظر گرفت.

امروزه نقش آفتاب در ايجاد سرطان های پوست ، پيری پوست و تيرگی و لک های پوستی و نيز کاهش ايمنی پوست مشخص شده است و فرهنگ کاربرد ضد آفتاب تا حدودی جای خود را باز کرده است. به هين علت انواع ضد آفتاب ها با اشکال و رنگهای گوناگون مطابق با سليقه ها سن ها و شرايط مصرف خاص به بازار عرضه شده است.

بر روی بسته بندی اين فرآورده ها علاوه بر مواد موثره و تشکيل دهنده و نيز رنگ و شکل فرآورده عددی به نام SPF چاپ شده است. اين عدد اس پی اف در واقع وسيله ای برای مقايسه مقدار پوشش دهی و حفاظت انواع ضد آفتاب ها و نيز ايجاد رقابت بين کارخانه های توليد کننده ضد آفتاب جهت توليد محصولاتی با کيفيت بهتر می باشد.

SPF يا Sun Protection Factor بيشتر نمايانگر قدرت محافظت بيشتر ضد آفتاب است. به زبان ساده وقتی می گوييم که SPF يک ضد آفتاب 20 است منظور و مفهوم آن اين است که اين ضد آفتاب باعث می شود که مدت زمان لازم برای ايجاد حداقل قرمزی پوست در پی تابش اشعه ماورای بنفش ، 20 برابر شود.

برای اندازه گيری SPF ابتدا اشعه ای مشابه اشعه آفتاب را بر روی يک قسمت پوشيده از بدن فرد مثل ناحيه کمر می تابانند و تدريجا دوز و مقدار اشعه را افزايش می دهند تا حداقل قرمزی پوست حاصل شود. سپس اين کار را پس از پوشاندن پوست با يک لايه (حداقل 2 گرم به ازای هر سانتی متر مربع پوست بدن) ضد آفتاب انجام می دهند. نسبت مقدار دوز اشعه تابانده شده برای ايجادحداقل قرمزی پوستی را در حالت پوشيده از ضد آفتاب به حالت پوست بدون ضد آفتاب را با عدد SPF نشان می دهند. اين عدد برای تيپ پوست های خيلی روشن محاسبه می شود.

بر اين اساس هنگامی که SPF يک ضد آفتاب 10 باشد 90 رصد اشعه آفتاب جذب ضد آفتاب شده و يا منعکس و پخش می گردد و اگر SPF ضد آفتاب 15 باشد 92 و نيم درصد و اگر 40 باشد 97 و نيم درصد اشعه آفتاب وارد بدن نمی شود. امروزه توصيه می شود که حداکثر اس پی اف ضد آفتاب 50 تعيين شود و اعداد بالاتر آن را با 50+ نشان دهند. اگر در زير عبارت SPF ، عبارت Water Proof يا Very Water Resistant آمده باشد به اين معنی است که پس از 4 بار فروکردن عضو ، هر بار به مدت 20 دقيقه SPF ضد آفتاب تغييری نمی کند.

يک نکته جالب آنست که اشعه ماورای بنفش دارای اجزای مختلفی است که به نام های UVA ، UVB و UVC نامگذاری شده است. جزئی از آفتاب که عمدتا مسئول قرمزی ، پيری پوست و ... است بخش UVB آن است که از طريق SPF مقدار محافظت ايجاد شده توسط ضد آفتاب در برابر آن مشخص می گردد. . جزء UVA آفتاب قرمزی کمتر و دير رس تری می دهد. متاسفانه عدد SPF ميزان محافظت در برابر اين جزء از اشعه آفتاب را به خوبی منعکس نمی کند.